İnce konik ayaklar üzerinde yükselen alçak bir kanepe, ceviz tonlu bir sehpa ve köşede hardal sarısı bir berjer. Bu üçlü bir araya geldiğinde salonun hangi dönemden ilham aldığını anlamak zor değildir. Mid-century modern, yetmiş yılı aşkın süredir modası geçmeyen nadir dekorasyon akımlarından biri. Sade çizgileri, sıcak ahşap tonları ve işlevselliği bir arada sunduğu için bugün hem yeni evlerde hem yenilenen salonlarda yeniden karşımıza çıkıyor.
Mid-Century Modern Stil Nedir?
Mid century nedir sorusunun kısa cevabı şu: yaklaşık 1945 ile 1969 arasındaki yıllarda şekillenen, sade, işlevsel ve doğayla bağ kuran bir tasarım anlayışı. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından gelişen yeni üretim teknikleri, kontrplağın bükülerek şekillendirilmesine ve fiberglas gibi malzemelerin mobilyada kullanılmasına imkân verdi. Charles ve Ray Eames çiftinin 1956 tarihli Eames Lounge Chair'i, Arne Jacobsen'in Egg sandalyesi ve Eero Saarinen'in Tulip masası bu dönemin bugün hâlâ üretilen simgeleri arasında.
Akımı tanımlayan özellikler şunlar:
• İnce, aşağı doğru daralan konik ayaklar ve yerden yüksek gövdeler
• Süsten arınmış, net ama sert olmayan çizgiler ve yumuşak kavisler
• Alçak profilli kanepe ve koltuklar
• Ceviz ve tik gibi sıcak ahşap tonları
• Hardal sarısı, petrol yeşili, kiremit ve zeytin gibi cesur vurgu renkleri
Mid-century modern adı ise dönemden sonra ortaya çıktı. Terim, tasarım yazarı Cara Greenberg'in 1984'te yayımlanan kitabıyla yaygınlaştı. Bugün modern mid century denince bu dönemin çizgilerini günümüz konforuyla birleştiren tasarımlar kastediliyor. Aydınlatma da dönemin imzalarından biri. Achille ve Pier Giacomo Castiglioni kardeşlerin 1962'de tasarladığı yay biçimli Arco lambader, mermer kaidesi ve uzun kavisli koluyla bugün hâlâ mid-century salonların sembolü sayılıyor.
Ahşap ve Doğal Malzeme Kullanımı
Bu stilin kalbinde ahşap var. Ceviz ve tik, damarlarını gizlemeyen, mat ya da yarı mat bir yüzeyle kullanılır. Ahşap yalnızca sehpa ve dolaplarda değil, koltuk ayaklarında, sandalye iskeletlerinde ve TV ünitesi kapaklarında da tekrar eder. Bu tekrar, salonda dağınık parçalar yerine bir bütün hissi yaratır.
Ahşabın yanına deri, yün, keten ve rattan gibi doğal dokular eklenir. Bir yün kilim, rattan detaylı bir sandalye ya da deri bir kırlent ahşabın sıcaklığını tamamlar. Metal de dışlanmaz. Pirinç bir lambader ya da ince siyah metal ayaklı bir sehpa, ahşabın ağırlığını dengeler. Ceviz ve tik yüzeyleri uzun ömürlü tutmak için doğrudan güneşten uzak tutmak, nemli bezle sildikten sonra kurulamak ve yılda bir iki kez ahşaba uygun bir bakım ürünü kullanmak yeterlidir.
Savenis koleksiyonunda bu dokuya yakın parçalar bulmak mümkün. Ceviz tonlu Auren Ceviz Sandalye gürgen iskeleti ve ahşap ayaklarıyla yemek alanına, Soho Walnut Berjer ise döner yapısı ve metal ayaklarıyla salona bu dönemin havasını taşıyabilir.
Mid-Century Modern Koltuk Takımı ve Kanepe Seçimi
Mid-century çizgide bir koltuk takımı seçerken ilk bakılacak yer ayaklardır. Gövdeyi yerden kaldıran ince ahşap ayaklar hem stile uygun düşer hem de zemini görünür bıraktığı için salonu ferah gösterir. Sırtın alçak, kolçakların ince ve düz olması, minderlerin sıkı ve düzgün durması bu görünümü tamamlar. Düğmeli kapitone sırt detayları da dönemin tipik ayrıntılarındandır.
Renk tarafında iki yol var. Ana salon koltuk takımı gri, bej ya da toprak tonunda seçilip vurgu rengi berjer ve kırlentlerle verilebilir. Daha cesur bir salon isteyenler ise yeşil ya da hardal tonlu bir kanepeyi ahşap ve nötr duvarlarla dengeleyebilir.
Stil tek başına uygulanmak zorunda da değil. Sık yapılan bir hata, salondaki her parçayı dönemin birebir kopyası olarak seçmektir. Sonuç bir müze vitrini gibi durur. Bir iki karakter parçası, örneğin ince ayaklı bir kanepe ve ceviz bir sehpa, etkiyi yaratmaya yeter. Modern koltuk takımı modelleri arasında ince ayaklı, sade hatlı olanları seçip mid-century etkisi yakalanabilir. Dokuyu sevenler için bohem koltuk takımı ile karışık bir düzen de mümkün. Örneğin Savenis'in Pera Bohem modelindeki ahşap ayaklar ve yumuşak oturum, ceviz bir sehpa ve geometrik desenli bir halıyla birleştiğinde mid-century ile bohem arasında sıcak bir salon ortaya çıkar.