Ranzanın üst katı, Avrupa standardı EN 747'ye göre 6 yaşından küçük çocuklar için uygun değildir. Bu yaştan önce çocukların uykuda yuvarlanma ve gece kalkarken basamağı kaçırma riski yüksektir, denge ve mesafe algıları da henüz tam gelişmemiştir. Alt kat ise korkuluk ve yükseklik açısından normal bir yataktan farksız olduğu için daha küçük yaşlarda da kullanılabilir. Pratikte iki kardeşin paylaşacağı bir odada büyük çocuk yukarıda, küçük çocuk aşağıda uyumalıdır.
Yaş sınırı kadar çocuğun karakteri de belirleyicidir. Altı yaşını geçmiş ama uykusunda çok hareket eden, geceleri sık kalkan ya da yükseklikten çekinen bir çocuk için üst katı birkaç yıl daha ertelemek daha doğru olabilir.
Ranza Çeşitleri (Klasik, L Tipi, Çekmeceli, Merdivenli)
Ranza modelleri temel olarak yatakların nasıl konumlandığına ve depolama çözümlerine göre ayrılır.
• Klasik ranza: iki yatak birebir üst üste durur. En az taban alanı kaplayan tiptir.
• L tipi ranza: alt yatak üst yatağa dik açıyla yerleştirilir. Üst yatağın altında kalan boşluk çalışma masası, dolap ya da oyun alanı olarak kullanılır.
• Çekmeceli ranza: alt yatağın altında ya da merdiven basamaklarının içinde çekmeceler bulunur. Oyuncak ve nevresim için ek depolama sağlar.
• Merdivenli ranza: dik merdiven yerine geniş basamaklı bir merdivenle çıkılır. Küçük yaş grubunda tırmanmayı kolaylaştırdığı için daha güvenli kabul edilir.
Savenis'in ranza modelleri arasında yalnızca ranzadan oluşan seçenekler de, odayı tek seferde kuran setler de bulunuyor. Complex Ranza Basic metal ayaklı yapısıyla 205 cm genişlik ve 173 cm yükseklikte sade bir çözüm sunarken, Rustik, Story ve White serilerindeki Complex ranzalar 237 cm genişlikte ve 165 cm yükseklikte üretiliyor. Bu serilerde ranzanın yanına opsiyonel olarak 3 ya da 4 kapılı gardırop ve kitaplıklı çalışma masası eklenebiliyor. Ranza Set modellerinde ise ranza, 2 kapılı dolap ve çalışma masası birlikte geliyor.
Renk tercihi tamamen çocuğa ve odanın genel düzenine bağlı olsa da aramalarda kız çocuk ranzası için pembe beyaz, erkek çocuk ranzası için mavi beyaz modeller öne çıkıyor. Kardeşlerin farklı cinsiyette olduğu ya da odanın yıllarca kullanılacağı durumlarda beyaz, ahşap ya da nötr tonlar daha uzun ömürlü bir tercih olur.
Ranza Kullanmanın Avantajları
En belirgin avantaj alan tasarrufudur. İki ayrı tek kişilik karyola yaklaşık iki kat taban alanı kaplarken ranza, bir yatağın kapladığı yere iki yatak sığdırır. Kazanılan alan çalışma masasına, oyun halısına ya da geniş bir gardıroba ayrılabilir.
Çocuklar için ranza aynı zamanda bir oyun ve paylaşım alanıdır. Kardeşler arasında kendi köşesine sahip olma hissini güçlendirir, misafir çocuklar geldiğinde ek yatak sorununu çözer. Ranzanın etrafında kurulan oda düzeni, çocuk büyüdükçe set parçalarının ayrı ayrı kullanılmasına da imkân tanır.
İleriyi düşünmek de işe yarar. Bazı ranzalar ileride iki ayrı tek kişilik yatağa dönüştürülebilir, bazıları ise yalnızca ranza olarak kullanılır. Kardeşlerin birkaç yıl sonra ayrı odalara geçme ihtimali varsa bu özelliği satın almadan önce sormak, ikinci bir mobilya masrafını önleyebilir.
Güvenli Ranza Seçimi Nasıl Yapılır?
• Üst katın dört tarafında korkuluk bulunmalı. EN 747'ye göre korkuluğun üst kenarı yatağın yüzeyinden en az 16 cm yüksekte olmalıdır.
• Yatak ölçüsünü ranzanın iç ölçüsüne göre seçin. Kenarlarda boşluk kalan bir yatak, çocuğun kolunun ya da bacağının sıkışmasına yol açabilir.
• Üst kata konacak yatağın kalınlığı üreticinin belirttiği sınırı aşmamalı, aksi halde korkuluk yüksekliği yetersiz kalır.
• Merdiven sağlam bağlanmış, basamaklar kaymaz olmalı ve gece kalkışlarında kolay bulunabilmelidir.
• Tavan ile üst kat arasında çocuğun oturduğunda başını çarpmayacağı kadar mesafe kalmalı, tavan lambası ve vantilatör yatak hizasında olmamalıdır.
• Ranzayı pencere önüne ve perde ipine yakın kurmayın.
• Ranzanın taşıyabileceği ağırlığı sorun. Üst katta zaman zaman bir yetişkin uyuyacaksa buna uygun sağlamlıkta bir model seçin.
• Zıplamak ve yukarıda oyun oynamak baştan kural olarak yasaklanmalı.
Montaj, güvenliğin görünmeyen kısmıdır. Civataların her birinin doğru sıkıldığından emin olmak ve ilk aylardan sonra bağlantıları tekrar kontrol etmek, ranzanın sallanmadan yıllarca kullanılmasını sağlar. Gece için bir gece lambası da merdiven inişlerini kolaylaştırır.